Ασφάλεια επεμβάσεων στην Πλαστική χειρουργική

Ασφάλεια στην πλαστική χειρουργική: τι την καθορίζει στην πράξη

Η ασφάλεια μιας επέμβασης δεν εξαρτάται από ένα πράγμα. Προκύπτει από μια σειρά αποφάσεων, που ξεκινούν πολύ πριν από το χειρουργείο και συνεχίζονται εβδομάδες μετά. Οι πέντε βασικοί πυλώνες είναι ο γιατρός, ο χώρος, η επιλογή του ασθενούς, ο σχεδιασμός της επέμβασης και η μετεγχειρητική παρακολούθηση. Όταν ένας από αυτούς λείπει, ο κίνδυνος αυξάνεται, όσο καλοί κι αν είναι οι υπόλοιποι.

Στο ιατρείο του πλαστικού χειρουργού Δρ. Παναγιώτη Μάνταλου στην Αθήνα, η συζήτηση για την ασφάλεια αποτελεί μέρος της πρώτης επίσκεψης και όχι ένα έντυπο που υπογράφεται την τελευταία στιγμή. Παρακάτω θα βρείτε τι να περιμένετε και τι δικαιούστε να ζητήσετε, από όποιον γιατρό κι αν επιλέξετε.

Ο προεγχειρητικός έλεγχος

Ο προεγχειρητικός έλεγχος έχει έναν σκοπό: να βεβαιωθεί ότι ο οργανισμός σας μπορεί να δεχτεί την επέμβαση και την αναισθησία χωρίς απρόοπτα. Προσαρμόζεται στην ηλικία, στο ιστορικό και στο είδος της επέμβασης, και συνήθως περιλαμβάνει:

• Αναλυτικό ιατρικό ιστορικό: παθήσεις, προηγούμενα χειρουργεία, αντιδράσεις σε αναισθησία, αλλεργίες, ιστορικό θρόμβωσης στον ίδιο ή στην οικογένεια.
• Φάρμακα και συμπληρώματα: όλα, και όσα θεωρείτε αθώα. Η ασπιρίνη, τα αντιφλεγμονώδη, τα αντιπηκτικά, η βιταμίνη Ε, τα ωμέγα 3 και αρκετά φυτικά σκευάσματα επηρεάζουν την πήξη. Τα αντισυλληπτικά και οι ορμονικές αγωγές επηρεάζουν τον κίνδυνο θρόμβωσης.
• Αιματολογικές εξετάσεις: γενική αίματος, πηκτικότητα, βιοχημικός έλεγχος και ό,τι άλλο υποδεικνύει το ιστορικό.
• Καρδιολογικός έλεγχος: ηλεκτροκαρδιογράφημα και, ανάλογα με την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου, καρδιολογική εκτίμηση.
• Ακτινογραφία θώρακα, όπου ενδείκνυται.
• Ειδικός έλεγχος ανά επέμβαση: απεικόνιση μαστών πριν από επεμβάσεις στο στήθος, οφθαλμολογική εκτίμηση πριν από ορισμένες επεμβάσεις στα βλέφαρα, έλεγχος φλεβών όταν υπάρχει ιστορικό.
• Εκτίμηση από αναισθησιολόγο πριν από κάθε επέμβαση με καταστολή ή γενική αναισθησία.

Αν ο έλεγχος αναδείξει κάτι που χρειάζεται ρύθμιση, όπως υπέρταση, αναιμία ή αρρύθμιστο σάκχαρο, η επέμβαση αναβάλλεται μέχρι να διορθωθεί. Η αναβολή δεν είναι αποτυχία. Είναι ο λόγος για τον οποίο γίνεται ο έλεγχος.

Ποιος είναι κατάλληλος υποψήφιος και πότε η απάντηση είναι «όχι»

Οι αισθητικές επεμβάσεις είναι προγραμματισμένες και προαιρετικές. Αυτό σημαίνει ότι το περιθώριο αποδεκτού κινδύνου είναι πολύ μικρό. Ένας υπεύθυνος πλαστικός χειρουργός αρνείται ή αναβάλλει μια επέμβαση όταν:

• υπάρχει σοβαρή πάθηση που δεν έχει ρυθμιστεί
• ο δείκτης μάζας σώματος είναι πολύ αυξημένος για τη συγκεκριμένη επέμβαση
• ο ασθενής καπνίζει και δεν δέχεται να διακόψει, σε επεμβάσεις όπου το κάπνισμα απειλεί την επιβίωση των ιστών
• οι προσδοκίες δεν είναι ρεαλιστικές ή το αίτημα δεν αντιστοιχεί σε πραγματικό πρόβλημα
• η απόφαση λαμβάνεται υπό πίεση από τρίτους ή σε περίοδο έντονης συναισθηματικής φόρτισης
• ο ασθενής ζητά περισσότερα από όσα είναι ασφαλές να γίνουν σε ένα χειρουργείο

Το «όχι» ενός γιατρού είναι πληροφορία με αξία. Αν ένας γιατρός δέχεται να κάνει ό,τι του ζητηθεί, αυτό είναι λόγος ανησυχίας και όχι πλεονέκτημα.

Ο χώρος όπου γίνεται η επέμβαση

Το πού γίνεται μια επέμβαση έχει την ίδια σημασία με το ποιος την κάνει. Οι μικρές επεμβάσεις με τοπική αναισθησία μπορούν να γίνουν σε κατάλληλα οργανωμένο ιατρείο. Κάθε επέμβαση με καταστολή ή γενική αναισθησία πρέπει να γίνεται σε αδειοδοτημένη κλινική ή μονάδα ημερήσιας νοσηλείας, που διαθέτει:

• αναισθησιολόγο παρόντα σε όλη τη διάρκεια, αποκλειστικά για εσάς
• πλήρη παρακολούθηση ζωτικών λειτουργιών: καρδιακός ρυθμός, αρτηριακή πίεση, οξυγόνο, διοξείδιο του άνθρακα στην εκπνοή
• εξοπλισμό και φάρμακα αντιμετώπισης επειγόντων, και προσωπικό εκπαιδευμένο στη χρήση τους
• χώρο ανάνηψης με νοσηλευτική παρακολούθηση
• δυνατότητα νοσηλείας, αν χρειαστεί, και πρόσβαση σε μονάδα αυξημένης φροντίδας
• συνθήκες αποστείρωσης που ελέγχονται

Δικαιούστε να ρωτήσετε σε ποια κλινική θα γίνει η επέμβαση, ποιος θα είναι ο αναισθησιολόγος και αν θα τον γνωρίσετε από πριν. Οι απαντήσεις πρέπει να είναι συγκεκριμένες.

Αναισθησία: τι σημαίνει κάθε είδος

• Τοπική αναισθησία: αναισθητοποιείται μόνο η περιοχή της επέμβασης. Είστε ξύπνιοι. Κατάλληλη για μικρές επεμβάσεις, όπως αφαίρεση σπίλων ή διόρθωση θηλής.
• Τοπική με καταστολή («μέθη»): ενδοφλέβια φάρμακα σας χαλαρώνουν ή σας κοιμίζουν ελαφρά, ενώ αναπνέετε μόνοι σας. Χορηγείται και παρακολουθείται από αναισθησιολόγο.
• Γενική αναισθησία: πλήρης ύπνος με υποστήριξη της αναπνοής. Απαραίτητη για μεγαλύτερες επεμβάσεις.
• Περιοχική αναισθησία: ραχιαία ή επισκληρίδιος, για επεμβάσεις στο κάτω σώμα.

Η σύγχρονη αναισθησία είναι πολύ ασφαλής σε υγιείς ανθρώπους. Το ασφαλέστερο είδος δεν είναι πάντα το «ελαφρύτερο». Είναι αυτό που ταιριάζει στη συγκεκριμένη επέμβαση και στον συγκεκριμένο ασθενή, και η επιλογή γίνεται από κοινού με τον αναισθησιολόγο. Η νηστεία πριν από την αναισθησία, με τις ώρες που θα σας δοθούν, τηρείται αυστηρά.

Συνδυασμός επεμβάσεων: πού μπαίνει το όριο

Ο συνδυασμός δύο ή περισσότερων επεμβάσεων έχει πλεονεκτήματα: μία αναισθησία, μία περίοδος αποθεραπείας. Έχει όμως και όριο. Όσο αυξάνονται η διάρκεια του χειρουργείου, η έκταση των ιστών που χειρουργούνται και η απώλεια αίματος, αυξάνονται και οι επιπλοκές, κυρίως η θρόμβωση. Γενικά, οι πολύωρες επεμβάσεις θεωρούνται αυξημένου κινδύνου και απαιτούν ιδιαίτερη αιτιολόγηση. Ορισμένοι συνδυασμοί, όπως μεγάλη λιποαναρρόφηση μαζί με κοιλιοπλαστική, χρειάζονται συντηρητικό σχεδιασμό.

Όταν ο γιατρός προτείνει να γίνουν οι επεμβάσεις σε δύο χρόνους, δεν το κάνει για να σας ταλαιπωρήσει. Το κάνει επειδή αυτή είναι η ασφαλέστερη επιλογή για το σώμα σας. Το θέμα αυτό αναλύεται και στις σελίδες για το Mommy Makeover, τη λιποαναρρόφηση και την κοιλιοπλαστική.

Κάπνισμα, φάρμακα και βάρος: όσα εξαρτώνται από εσάς

Ένα μεγάλο μέρος της ασφάλειας βρίσκεται στα δικά σας χέρια.

• Κάπνισμα: η νικοτίνη στενεύει τα μικρά αγγεία και μειώνει το οξυγόνο στους ιστούς. Σε επεμβάσεις όπου αποκολλάται δέρμα, όπως το face lift, η κοιλιοπλαστική, η ανόρθωση και η μειωτική στήθους, το κάπνισμα πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο νέκρωσης και κακής επούλωσης. Η διακοπή αφορά κάθε μορφή νικοτίνης, και το ηλεκτρονικό τσιγάρο, τα επιθέματα και τις τσίχλες, για αρκετές εβδομάδες πριν και μετά.
• Φάρμακα: δεν διακόπτετε και δεν ξεκινάτε τίποτα με δική σας πρωτοβουλία. Η τροποποίηση αντιπηκτικών, αντιαιμοπεταλιακών ή ορμονικών σκευασμάτων γίνεται μόνο σε συνεννόηση με τον γιατρό που τα έχει συνταγογραφήσει.
• Αλκοόλ: αποφεύγεται τις ημέρες πριν και μετά την επέμβαση.
• Βάρος: το σταθερό βάρος κοντά στο φυσιολογικό μειώνει τις επιπλοκές και κάνει το αποτέλεσμα πιο διαρκές.
• Ειλικρίνεια: η απόκρυψη μιας πάθησης, ενός φαρμάκου ή της χρήσης ουσιών είναι από τις συχνότερες αιτίες προβλημάτων που θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί.

Πρόληψη της θρόμβωσης

Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και η πνευμονική εμβολή είναι σπάνιες, αλλά αποτελούν τη σοβαρότερη επιπλοκή των μεγάλων επεμβάσεων σώματος. Ο κίνδυνος εκτιμάται για κάθε ασθενή χωριστά, με βάση την ηλικία, το βάρος, το ιστορικό, τα φάρμακα και τη διάρκεια της επέμβασης. Τα μέτρα πρόληψης περιλαμβάνουν:

• ελαστικές κάλτσες και συσκευές διαλείπουσας συμπίεσης στα πόδια κατά τη διάρκεια του χειρουργείου
• έγκαιρη κινητοποίηση: σηκώνεστε και περπατάτε την ίδια ημέρα
• καλή ενυδάτωση
• αντιπηκτική αγωγή για λίγες ημέρες, όπου ο κίνδυνος το δικαιολογεί
• αποφυγή μακρινών ταξιδιών αμέσως πριν και μετά την επέμβαση

Μετά το χειρουργείο: πότε να καλέσετε αμέσως

Η παρακολούθηση δεν τελειώνει με την έξοδο από την κλινική. Πρέπει να έχετε γραπτές οδηγίες, προγραμματισμένους επανελέγχους και έναν αριθμό τηλεφώνου όπου θα βρείτε τον γιατρό σας. Επικοινωνήστε χωρίς αναμονή αν παρατηρήσετε:

• πόνο που εντείνεται απότομα ή είναι πολύ εντονότερος στη μία πλευρά
• ξαφνικό πρήξιμο, σκλήρυνση ή αλλαγή χρώματος στο δέρμα
• πυρετό, ρίγος, ερυθρότητα που απλώνεται ή έκκριμα με οσμή από το τραύμα
• αιμορραγία που δεν σταματά
• πόνο, πρήξιμο ή θερμότητα στη γάμπα
• δύσπνοια, πόνο στο στήθος ή ταχυκαρδία
• ζάλη, λιποθυμία ή σύγχυση

Τα περισσότερα προβλήματα λύνονται εύκολα όταν αντιμετωπιστούν νωρίς. Κανένας γιατρός δεν ενοχλείται από ένα τηλεφώνημα που αποδείχθηκε περιττό.

Ενέσιμες θεραπείες: ασφάλεια και εκτός χειρουργείου

Η βοτουλινική τοξίνη, το υαλουρονικό οξύ και τα νήματα παρουσιάζονται συχνά ως απλές «θεραπείες ομορφιάς». Είναι ιατρικές πράξεις, με πραγματικές, αν και σπάνιες, επιπλοκές. Για να είναι ασφαλείς, χρειάζονται:

• γιατρό με γνώση της ανατομίας του προσώπου, που αναγνωρίζει και αντιμετωπίζει άμεσα μια επιπλοκή
• πιστοποιημένα σκευάσματα με σήμανση CE, που ανοίγονται μπροστά σας, με αριθμό παρτίδας καταγεγραμμένο στον φάκελό σας
• ιατρικό χώρο με συνθήκες ασηψίας, και διαθέσιμη υαλουρονιδάση όπου γίνονται fillers
• ιστορικό και ενημέρωση πριν από κάθε συνεδρία, όχι μόνο την πρώτη φορά

Οι εγχύσεις σε μη ιατρικούς χώρους, από πρόσωπα χωρίς ιατρική εκπαίδευση ή με προϊόντα άγνωστης προέλευσης είναι η συχνότερη αιτία σοβαρών επιπλοκών που φτάνουν στα ιατρεία. Τα μόνιμα ενέσιμα υλικά μεγάλου όγκου πρέπει να αποφεύγονται. Αναλυτικά στις σελίδες για το υαλουρονικό οξύ, τη βοτουλινική τοξίνη και τα νήματα ανάρτησης.

Επέμβαση στο εξωτερικό: τι να σκεφτείτε

Οι επεμβάσεις σε άλλες χώρες προβάλλονται συχνά ως οικονομική λύση. Πριν αποφασίσετε, αξίζει να σταθμίσετε ορισμένα πρακτικά ζητήματα. Η πρώτη επίσκεψη και ο σχεδιασμός γίνονται συνήθως εξ αποστάσεως και η εξέταση λίγο πριν από το χειρουργείο, όταν είναι δύσκολο να αλλάξετε γνώμη. Το ταξίδι με αεροπλάνο λίγες ημέρες μετά από μεγάλη επέμβαση αυξάνει τον κίνδυνο θρόμβωσης. Η μετεγχειρητική παρακολούθηση, που διαρκεί μήνες, δεν μπορεί να γίνει από τον χειρουργό σας. Αν παρουσιαστεί επιπλοκή μετά την επιστροφή, θα χρειαστεί να βρείτε γιατρό που θα αναλάβει μια επέμβαση που δεν έκανε, χωρίς πλήρη στοιχεία για το τι έγινε.

Η ενημερωμένη συγκατάθεση

Η συγκατάθεση δεν είναι ένα χαρτί. Είναι μια διαδικασία. Πριν υπογράψετε, πρέπει να έχετε κατανοήσει τι ακριβώς θα γίνει, ποιες εναλλακτικές υπάρχουν, μαζί και η επιλογή να μη γίνει τίποτα, ποιες είναι οι συχνές και ποιες οι σπάνιες αλλά σοβαρές επιπλοκές, πού θα βρίσκονται οι ουλές, πόσο διαρκεί η αποθεραπεία και τι γίνεται αν χρειαστεί διορθωτική επέμβαση. Πρέπει επίσης να έχετε χρόνο να το σκεφτείτε. Μια επέμβαση που προγραμματίζεται την ίδια ημέρα με την πρώτη επίσκεψη δεν αφήνει αυτόν τον χρόνο.

Ερωτήσεις για την πρώτη σας επίσκεψη

• Είστε ειδικευμένος πλαστικός χειρουργός και μέλος της επιστημονικής εταιρείας της ειδικότητας;
• Πόσο συχνά κάνετε τη συγκεκριμένη επέμβαση;
• Σε ποια κλινική θα γίνει και ποιος θα δώσει την αναισθησία;
• Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές στη δική μου περίπτωση και πώς αντιμετωπίζονται;
• Τι προεγχειρητικό έλεγχο χρειάζομαι;
• Πώς θα επικοινωνώ μαζί σας μετά το χειρουργείο, και τις νύχτες και τα Σαββατοκύριακα;
• Τι γίνεται αν το αποτέλεσμα χρειαστεί διόρθωση;
• Μπορώ να δω φωτογραφίες περιστατικών παρόμοιων με το δικό μου;

Ραντεβού με πλαστικό χειρουργό στον Πύργο Αθηνών

Ο Δρ. Παναγιώτης Μάνταλος, πλαστικός χειρουργός με ειδικότητα από το 1997 και διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, εξετάζει προσωπικά κάθε ασθενή και αφιερώνει στην πρώτη επίσκεψη τον χρόνο που χρειάζεται για να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις σας. Το ιατρείο βρίσκεται στη Μεσογείων 2, στον 16ο όροφο. Καλέστε στο 210 6464564 ή συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας.